Er worden veel namen aan gegeven: vreemdelingen, nieuwkomers, allochtonen, immigranten, illegalen. Maar we kunnen ze onder één noemer brengen. Allemaal zijn ze vluchtelingen. Een bijvoeglijk naamwoord plakt er een etiket op: politieke, religieuze, economische vluchtelingen. Uit hun thuisland gevlucht voor politieke of religieuze vervolging en onderdrukking, gevlucht uit armoede en ontbering. Ze vluchten naar een buitenland waar ze kansen en middelen voor een veilig en menswaardig bestaan hopen te krijgen. Ook naar ons land. Ze rekenen op onze gastvrijheid.

Maar in elk van de namen waarmee ze genoemd worden wordt even zoveel keren gesuggereerd dat ze weinig welkom zijn. Behalve diegenen van wie economisch nut wordt verwacht, worden migranten beschouwd als een oorzaak van chaos, angst en onveiligheid. Xenofobe en racistische reacties zijn nooit ver weg. Sommige politieke partijen wakkeren ze aan en spinnen er garen bij.

Hoe ze ook genoemd en bejegend worden, vluchtelingen zijn mensen zoals u en ik. Ze zijn onze gelijken. Paulus schreef het al aan de Galaten, in termen van die tijd. Vanuit een christelijk gezichtspunt bestaat er geen verschil tussen Joden en Grieken, tussen slaven en vrije mensen en doet het niet ter zake dat iemand man of vrouw is. We mogen dit lezen als een christelijke voorloper van de mensenrechtenverklaringen. Wie ze ook zijn en hoezeer ook ze van elkaar verschillen, alle mensen hebben een zelfde menselijke waardigheid en dezelfde rechten.

Voor christenen is het evangelie de sterkste motivering om een bijzondere aandacht en zorg te wijden aan de menselijke waardigheid en de mensenrechten van vluchtelingen. Als we ons evangelisch geweten volgen, kunnen we ons geen onverschilligheid permitteren. Afzijdig blijven is strijdig met het evangelie. We zullen onze tegenstem laten horen tegen de populistische stemmingmakerij rond de dreigende 'islamisering' die het 'eigen volk' tegen de 'vreemdelingen in het harnas jaagt. We zullen ons met een eigen stem mengen in de publieke discussies over een humaan en efficiënt vluchtelingenbeleid van de overheden. We zullen onze bijval betuigen met de personen en groepen in buiten de kerk die dag in dag uit werken aan de opvang, de begeleiding en de integratie van de migranten. Waar het binnen het bereik ligt van onze mogelijkheden zullen we met hen meewerken.

Jezus heeft zijn leerlingen verschillende keren gewaarschuwd: iedereen die hem wilde volgen zou zijn eigen kruis moeten dragen. Het staat ook in het evangelie dat we vandaag lezen. De door God gezonden Messias die Petrus in Jezus herkende stonden veel lijden en een smadelijke dood te wachten. Wie wilde meegaan op zijn weg naar opstanding uit de dood, moest bereid zijn zichzelf te verloochenen en zelf ook elke dag zijn kruis op zich nemen.

Het klinkt wat pathetisch, maar het wijst op een onmiskenbaar feit: de vluchtelingen in ons midden zijn een van de kruisen die we te dragen krijgen. We moeten vechten tegen de bekoring om het van ons af te schudden of op ergens een Simon van Cyrene af te wentelen. Het is een te gemakkelijk excuus dat niemand van ons persoonlijk betrokken is bij de ellende en het onrecht die vluchtelingen wordt aangedaan. We kunnen wel degelijk iets doen aan die ellende en dat onrecht. Dat zal zelfverloochening vragen: een stukje eigen comfortabel leven prijsgeven opdat het armzalig leven van anderen wat meer en betere kansen krijgt.

De instroom van migranten heeft onze samenleving grondig veranderd. 'Multicultureel' noemt men de nieuwe samenleving. Uit de jongste cijfergegevens blijkt dat de 'echte' Belgen in verschillende Brusselse gemeenten een kleine minderheid zijn geworden en in Antwerpen en Genk nog nauwelijks meer dan 60 percent. In Nederland zei een Rotterdamse politicus onlangs: "Bij tijd en wijle had ik het besef een vreemdeling in eigen land te zijn." Sommige Brusselaars en Antwerpenaren zullen het hem waarschijnlijk nazeggen. Het multiculturele karakter van onze samenleving ervaren velen als een kruis dat hun door hun stadsgenoten van vreemde afkomst wordt opgelegd. Ze lijden onder die last. Maar veel zwaarder weegt de last van het kruis dat de vreemdelingen moeten dragen.

Christenen hebben eigen redenen om de nadruk te leggen op het samen leven van mensen uit verschillende culturen in dezelfde leefruimte. Ons moet het te doen zijn om een vreedzaam en vruchtbaar samenleven dat we opbouwen uit interculturele relaties. Zo kunnen we leren van hen die in geloof en levenswijze van ons verschillen. En zij van ons.