Van een onderscheid tussen hiërarchie en basis was in de jonge kerk blijkbaar geen sprake, iedereen was gelijkwaardig. Helemaal zoals Paulus schrijft in zijn brief aan de Galaten (3,27-28): "U allen die door de doop één met Christus bent geworden, verenigd, hebt u met Christus omkleed. Er zijn geen Joden of Grieken meer, geen slaven of vrijen, manen of vrouwen – u bent allen één in Christus Jezus.’

Zo was de jonge Kerk, de Kerk van Christus, die door de apostelen en door alle gelovigen gedragen en uitgedragen werd. Er was geen onderscheid tussen man en vrouw, en ook niet tussen apostel en niet-apostel, want allen vormden ze één persoon in Jezus. De kerk was één, zoals Jezus gevraagd had op het Laatste Avondmaal. ‘Mogen allen één zijn, zoals U Vader in mij en ik in U.’

Vandaag is dat anders. De Kerk is niet meer één. Aan de ene kant is er de Kerk van de paus, de bisschoppen, de clerus. Alleen maar ongehuwde mannen, die het monopolie opeisen van de eredienst, de verkondiging en de sacramenten. Aan de andere kant de Kerk van de leken, mannen en vrouwen, die moeten luisteren naar wat klerikale Kerk verkondigt. Ik weet niet wanneer die twee-sporenkerk ontstaan is, maar ik weet wel dat ze niet beantwoordt aan de wil van Jezus. Hij maakte geen onderscheid tussen mensen, tussen mannen en vrouwen, en ook niet tussen apostelen en zogenaamde leken, want hij zond zonder aarzelen 72 niet-apostelen uit om zijn Woord te verkondigen.

De jonge Kerk is hem daarin gevolgd. De Kerk van vandaag doet dat niet meer. Die wordt gedomineerd door een heel kleine groep mannen, met alle gevolgen van dien. Bijvoorbeeld een almaar groeiende onverschilligheid van de massa ten aanzien van de Kerk. En vijandschap ten aanzien van een instituut dat het contact met de werkelijkheid helemaal verloren lijkt te hebben. En spot met een stuurloze mastodont die met wereldvreemde geboden en verboden aan elkaar gelapt is. Geboden en verboden die niet terug te vinden zijn in de woorden en daden van Jezus. En is Jezus niet onze enige maatstaf?

Niet meer voor de Kerk, zo lijkt het. Ze is haar eigen maatstaf geworden, en zelfs de maatstaf van de dingen en de mensen. En van de werkelijkheid. En je weet: als instituten zichzelf als maatstaf beschouwen, begint de ontmenselijking. Dat komt vandaag op pijnlijke wijze aan het licht. De wet, het instituut boven de mens. Jezus is vermoord omdat hij de mens boven de wet stelde, en omdat hij maar één wet aanvaardde: ‘Bemin God bovenal en je naaste als jezelf.’ Jezus, voor wie alle mensen, mannen en vrouwen, gelijk waren. Jezus, die niemand uitstootte en niemand veroordeelde. Jezus, die leefde in en werkte vanuit zijn eigen tijd, en die weigerde een instituut te worden.

Zusters en broeders, alleen maar de woorden en daden van Jezus in deze tijd beleven, dat is wat ons, wat onze Kerk te doen staat. Samen, mannen en vrouwen, op voet van gelijkheid, en met een open geest. De Geest van Jezus.

Romain Debbaut